Chronische ziekten anders begrijpen

De A.N.I.® Academy of Nutritional Immunology is een onafhankelijke academie die ik heb opgericht voor artsen, apothekers, dierenartsen en therapeuten die verder willen kijken dan de conventionele modellen en chronische ziekte beter willen begrijpen, haar oorsprong, haar evolutie en de redenen waarom zij zich soms blijvend installeert.

Na meer dan vijftig jaar klinische praktijk blijft één vaststelling mij bijzonder treffen: het aantal chronische ziekten blijft toenemen.

Diabetes, auto-immuunziekten, chronische vermoeidheid, long COVID, neurologische aandoeningen, inflammatoire ziekten, metabole aandoeningen, persisterende pijnsyndromen, spijsverterings- of endocriene stoornissen… de diagnoses nemen toe, onze kennis groeit, de onderzoeksmogelijkheden worden steeds verfijnder en toch blijft de geneeskunde voor veel van deze patiënten vooral symptomatisch.

We behandelen ontsteking, pijn, vermoeidheid, slaap, darmklachten, hormonen, glycemie, bloeddruk, huid- of gewrichtsklachten. Die behandelingen kunnen uiteraard noodzakelijk en nuttig zijn. Maar één vraag blijft: waarom blijft het organisme ziek?

Enorme dossiers, maar zelden een gereconstrueerd verhaal

Chronische patiënten komen vaak met indrukwekkende dossiers. Ze hebben meerdere specialisten geraadpleegd. Er werden bloedonderzoeken, scans, MRI’s, echografieën, biopsieën, genetische analyses en soms onderzoeken van microbioom of mitochondriën uitgevoerd.

Heel vaak zegt de patiënt mij: “Ze hebben alles onderzocht.” En meestal klopt dat ook.

Maar iets valt mij al jaren op: we onderzoeken heel uitgebreid de metabole gevolgen van ziekte, maar veel minder vaak het systeem dat een groot deel van deze reacties stuurt, coördineert en aanpast: het immuunsysteem.

We bekijken de organen. We bekijken de hormonen. We bekijken de genen. We bekijken het microbioom. We bekijken de mitochondriën.

Maar veel minder vaak vragen we: Wat doet het immuunsysteem? Waarom doet het dat? Sinds wanneer? En hoe is zijn strategie geëvolueerd in het verhaal van deze patiënt? Precies daar begint het werk van de A.N.I.® Academy.

Immunometabolisme als rode draad

Het immuunsysteem en het metabolisme zijn geen twee gescheiden werelden. Elke immuunreactie vraagt energie. Elke duurzame wijziging in de immuun activiteit veroorzaakt metabole aanpassingen. Omgekeerd bepaalt de metabole toestand van het organisme mee wat het immuunsysteem nog kan doen.

Dat is immunometabolisme.

Het gaat er dus niet om enkele immunologische markers toe te voegen aan een al lange bloedanalyse. Het gaat erom te leren begrijpen welke biologische strategie het organisme volgt.

Een daling van cytotoxische lymfocyten, een verandering in de N/L, neutrofielen/lymfocytenverhouding, een blijvende activatie van bepaalde lymfocytaire compartimenten, een virale reactivatie, een verstoring van zink en koper of een verandering van de cortisol-as hebben weinig betekenis wanneer men ze afzonderlijk bekijkt.

Ze worden veel interessanter wanneer men ze opnieuw in hun chronologie plaatst: Wat is eraan voorafgegaan? Wat heeft het organisme gedaan? Wat heeft het kunnen oplossen? Waar is de reactie blijven steken? Wat houdt vandaag de chroniciteit in stand? Die dynamische lezing wil ik je leren.

Niet alleen de ziekte benoemen

De moderne geneeskunde is bijzonder sterk in het identificeren en benoemen van ziekten. Maar een naam geven aan een ziekte verklaart nog niet noodzakelijk waarom precies deze persoon op dat moment ziek is geworden en waarom hij of zij er niet in slaagt opnieuw evenwicht te vinden. Twee patiënten met dezelfde diagnose kunnen een totaal verschillende biologische geschiedenis hebben. Daarom vertrekken we binnen de A.N.I.® Academy altijd van de kliniek en van de chronologie.

Wat is er gebeurd in de maanden of jaren vóór de ziekte? Infectie? Heelkundige ingreep? Ernstige stress? Zwangerschap? Trauma? Vaccinatie? Virale reactivatie? Immunomodulerende behandeling? Een opeenvolging van verschillende gebeurtenissen? En vooral: hoe heeft het organisme op elk van die gebeurtenissen gereageerd?

Gaandeweg kan wat eerst leek op een wanordelijke opeenstapeling van symptomen en biologische resultaten, een coherent verhaal worden.

De sturende as behandelen, niet alleen de sub assen

Dit is waarschijnlijk het belangrijkste idee dat ik binnen de Academy wil overbrengen. Wanneer een patiënt tegelijk vermoeidheid, spijsverterings problemen, hormonale verstoringen, neurologische klachten, ontsteking, slaapstoornissen en metabole afwijkingen vertoont, bestaat de neiging om elk van die subsystemen afzonderlijk te behandelen. Het risico is dan dat men steeds meer interventies opstapelt zonder ooit te begrijpen wat ze met elkaar verbindt.

Wij zoeken eerst de sturende as.

En heel vaak loopt die as via het functioneren van het immuunsysteem en zijn voortdurende interactie met metabolisme, endocrien systeem, zenuwstelsel en mitochondriën. Dat verandert grondig de manier waarop men een klinisch dossier leest. De vraag is niet langer alleen: “Wat kan ik geven om deze afwijking te corrigeren?” maar: “Waarom bestaat deze afwijking en welke functie vervult zij in de biologische geschiedenis van deze patiënt?”

Uit de chroniciteit geraken

Een chronische ziekte begrijpen betekent dus niet dat men steeds meer informatie verzamelt. Integendeel, men moet leren hiërarchiseren. Onderscheiden wat centraal is en wat secundair is. Een oorzaak onderscheiden van een gevolg. Herkennen wat het organisme nog probeert te doen en wat het niet meer kan afmaken. En uiteindelijk de essentiële vraag stellen: hoe kunnen we het organisme helpen uit deze chronische strategie te komen?

Dat is het doel van de A.N.I.® Academy.

Niet om een nieuwe geneeskunde naast alle andere voor te stellen. Niet om medische diagnostiek, beeldvorming, biologie of noodzakelijke behandelingen te vervangen. Wel om de informatie waarover we al beschikken anders te leren gebruiken, door het immuunsysteem opnieuw centraal te plaatsen in het klinisch redeneren en de biologische dynamiek van de patiënt te reconstrueren.

Een Academy gebouwd rond de kliniek

De interessantste vragen komen niet uit boeken. Ze komen van patiënten.

Daarom wordt de A.N.I.® Academy opgebouwd rond echte, geanonimiseerde klinische situaties die worden aangebracht door artsen, apothekers, dierenartsen en therapeuten.

Endocrinologie, gynaecologie, pediatrie, neurologie, implantologie, oncologie, auto-immuunziekten, chronische vermoeidheid, long COVID, vectoriële ziekten waaronder Lyme: ogenschijnlijk zeer verschillende beelden kunnen gemeenschappelijke mechanismen tonen zodra men niet alleen naar de diagnose kijkt, maar hun immunologische en metabole chronologie reconstrueert.

Deze observaties voeden onze uitwisselingen, onze analyses van wetenschappelijke publicaties, onze klinische gevallen, onze Cahiers en onze opleidingen.

Het doel is niet altijd meer te weten. Het doel is beter te begrijpen wat we al weten.

Twee manieren om deel te nemen

Newsletter — vrije toegang

De gratis inschrijving maakt het mogelijk om het werk van de A.N.I.® Academy te volgen en onder meer ik heb voor U te ontvangen, onze kritische lectuur van recente wetenschappelijke publicaties en hun mogelijke gevolgen voor de klinische praktijk.

A.N.I.® Expertlid — 390 €/jaar

De Expertleden vormen de permanente werkgroep van de Academy. Zij hebben toegang tot de Cahiers, de archieven, geanonimiseerde klinische gevallen, verdiepende inhoud en de wetenschappelijke en klinische uitwisselingen binnen de Academy. Zij kunnen ook vragen en situaties uit hun eigen praktijk voorleggen. Die voeden rechtstreeks onze reflectie en, wanneer ze van algemeen belang zijn, toekomstige opleidingen binnen de Academy. Om het directe karakter en de kwaliteit van het klinische werk te bewaren, blijft het aantal Expertleden bewust beperkt.

De leden bouwen dus mee aan de inhoud van de Academy.