Nieuwsbrief
Alle leden van de A.N.I.® Academy ontvangen regelmatig de Nieuwsbrief.
Via deze nieuwsbrief blijft u op de hoogte van de verdere ontwikkeling van de Academy, nieuwe wetenschappelijke inzichten, opleidingen, webinars, boeken, e-books en andere publicaties. De nieuwsbrief houdt alle leden op de hoogte van het leven binnen de Academy.
Actieve (betalende leden) genieten daarnaast van exclusieve voordelen, waaronder toegang tot online opleidingen, wetenschappelijke dossiers, casusbesprekingen, e-books, webinars en andere inhoud die uitsluitend voor leden beschikbaar is. Volgende thema's zijn reeds besproken
Waarom genezen chronische ziekten niet?
Is ontsteking het probleem bij chronische ziekten?
"Waarom kan dit biologische proces niet worden voltooid?"
Dat is precies de vraag die centraal staat binnen het Biologisch Coherentie paradigma (BCP). Vanuit dit paradigma onderscheiden we twee fundamenteel verschillende biologische toestanden.
Enerzijds is er de geslaagde ontsteking: een nauwkeurig gereguleerd proces dat uitmondt in resolutie en volledig weefselherstel.
Anderzijds is er de geblokkeerde efferocytose, waarbij de ontstekingsreactie biologisch onvoltooid blijft en geleidelijk zelf de chronische aandoening wordt.
1. Het biologisch netwerk als uitgangspunt
Het menselijk organisme bestaat niet uit losse organen, maar uit duizenden onderling verbonden biologische netwerken. Deze netwerken zijn opgebouwd uit relatief zelfstandige functionele modules die zich voortdurend aanpassen aan veranderingen en lokale verstoringen (Kitano, 2004). Hun grootste eigenschap is robuustheid.
Het metabool syndroom is hiervan een klassiek voorbeeld. Jarenlang kan een biologisch netwerk de glycemie binnen normale grenzen houden ondanks een chronisch teveel aan calorieën. Pas wanneer de compensatiemechanismen uitgeput raken, worden hyperglycemie, hypertensie of dyslipidemie zichtbaar.
Kernpunt
Een robuust biologisch netwerk kan jarenlang compenseren zonder klinische symptomen. Wat uiteindelijk als "ziekte" verschijnt, is meestal niet het begin van het probleem, maar het moment waarop de compensatie faalt.
Suthram en collega's (2010) toonden bovendien aan dat aandoeningen zoals endometriose, depressie, de ziekte van Alzheimer, malaria en verschillende vormen van kanker verrassend veel dezelfde ontregelde netwerkmodules delen.
Binnen het Biologisch Coherentieparadigma is dat een fundamentele vaststelling:
Niet de diagnose verbindt deze aandoeningen, niet het aangetaste orgaan, wel dezelfde onderliggende biologische ontregeling.
2. Geslaagde ontsteking: resolutie
Niet elke ontstekingsreactie is pathologisch. Integendeel. Ontsteking behoort tot de normale biologische regulatie en heeft als doel de integriteit van het organisme te herstellen.
Stress, apoptotische cellen of metabole veranderingen kunnen allemaal aanleiding geven tot een perfect fysiologische ontstekingsreactie (Medzhitov, 2010; Serhan & Savill, 2005).
Ook steriele ontsteking en para-inflammatie maken deel uit van deze voortdurende biologische bewaking.
Een geslaagde ontsteking is daarom niet een ontsteking die uitblijft maar een ontsteking die haar volledige biologische cyclus kan doorlopen.
Vanaf het eerste ogenblik worden zowel pro-inflammatoire als pro-resolutieve mechanismen geactiveerd. Gespecialiseerde lipide mediatoren, zoals resolvinen, lipoxinen, protectinen en maresinen, sturen dit proces actief naar zijn voltooiing.
De beslissende stap is de efferocytose.
Tijdens deze fase ruimen macrofagen apoptotische cellen geruisloos op, zonder nieuwe ontstekingssignalen uit te lokken.
Werkdefinitie
Geslaagde ontsteking = trigger → gecontroleerde amplificatie → actieve resolutie → volledig weefselherstel.
Efferocytose vormt de afsluitende stap. Zonder deze stap blijft de biologische cyclus onafgewerkt.
3. Geblokkeerde efferocytose: geen resolutie
Pathologie ontstaat wanneer het evenwicht tussen pro- en anti-inflammatoire mechanismen verloren gaat. Niet omdat de ontsteking noodzakelijk te sterk is. Maar omdat zij biologisch niet meer kan worden voltooid.
Dat is precies wat onder geblokkeerde efferocytose wordt verstaan.
Apoptotische cellen worden niet meer efficiënt verwijderd. Macrofagen blijven vastzitten in een chronische M1-polarisatie. Celresten worden secundair necrotisch, geven DAMP-signalen vrij en zetten een nieuwe ontstekingsreactie in gang. De cyclus sluit zich niet. Ze versterkt zichzelf.
Onopgeloste chronische ontsteking vormt daardoor de gemeenschappelijke noemer van een brede waaier aan chronische aandoeningen, waaronder atherosclerose, inflammatoire darmziekten, reumatoïde artritis, multiple sclerose, diabetes, neurologische aandoeningen en verschillende vormen van kanker.
Kritische therapeutische implicatie
Het onderdrukken van een acute ontstekingsreactie kan de resolutiefase onderbreken vóór zij voltooid is. De therapeutische doelstelling verschuift daardoor fundamenteel. Niet de ontsteking zelf vormt het probleem. Wel de biologische factoren die verhinderen dat haar resolutie wordt voltooid.
4. Klinische implicaties binnen het BCP
Vanuit het Biologisch Coherentieparadigma krijgt elke chronische ontsteking een andere betekenis. De centrale vraag luidt niet langer:
"Hoe onderdrukken we deze ontsteking?" maar:
"Welk biologisch proces blijft onvoltooid?"
Die eenvoudige verschuiving verandert de volledige klinische interpretatie. Het doel is niet een laboratoriumparameter te normaliseren. Het doel is het biologisch netwerk opnieuw het vermogen te geven om af te maken wat het begonnen is. Zolang de resolutie niet voltooid is, blijft Dr. IS hetzelfde biologische dossier opnieuw openen. Niet omdat het immuunsysteem ontspoord is. Maar omdat de biologische opdracht nog altijd niet is afgerond.
En vandaag bespreken wij:
Is chronische ontsteking werkelijk een overmatige ontsteking, of is zij een biologisch programma dat zijn natuurlijke eindpunt nooit bereikt?
Dit artikel vormt het eerste deel van een Nederlandstalige onderwijsreeks over het Biologisch Coherentieparadigma. De volgende delen van deze reeks zullen exclusief beschikbaar zijn voor de actieve leden van de A.N.I.® Academy.